ضمانت گمرکی خودرو جای نقد را گرفت؛ دو ماه مهلت تازه برای واردکنندگان

فهرست مطالب

خلاصه: رئیس کل گمرک ایران، فریدون عسگری، در ۱۰ آبان ۱۴۰۵ بخشنامه‌ای صادر کرد که اجازه می‌دهد واردکنندگان به‌جای پرداخت نقدی مالیات بر ارزش افزوده و عوارض گمرکی، ضمانت گمرکی خودرو و دیگر کالاها را ارائه کنند. این فرصت دو ماهه است و بخش جنجالی مصوبه هیئت وزیران درباره تغییر نرخ ارز محاسباتی گمرک از آن حذف شده است.

تا همین چند روز پیش، هر خودرویی که از گمرک ترخیص می‌شد باید مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه‌اش را نقد و فوری پرداخت می‌کرد. از ۱۰ آبان ۱۴۰۵ این قاعده برای دو ماه تغییر کرده و ضمانت گمرکی خودرو جایگزین بخشی از این پرداخت نقدی شده است.

ضمانت گمرکی خودرو چگونه کار می‌کند؟

رئیس کل گمرک ایران با صدور بخشنامه‌ای، اجرای بخش نخست مصوبه هیئت وزیران را ابلاغ کرد: واردکنندگان می‌توانند به‌جای پرداخت نقدی، ضمانت‌نامه بانکی برای مالیات بر ارزش افزوده و عوارض گمرکی ارائه کنند. این بخشنامه فقط بخش اول مصوبه را اجرا می‌کند و دو ماه اعتبار دارد.

نکته مهم این است که سررسید ضمانت گمرکی خودرو و سایر کالاها باید طوری تنظیم شود که وجه آن تا پایان سال مالی (۲۹ اسفند ۱۴۰۵) قابل وصول باشد؛ یعنی این مهلت فقط برای عقب انداختن پرداخت فوری است، نه حذف اصل بدهی. طبق توضیح گمرک، این روش فرصت می‌دهد واردکنندگان منابع نقدی خود را در چرخه تجاری و تأمین کالا به کار بگیرند، نه اینکه همه را یک‌جا صرف تسویه مالیات کنند.

چرا بخش ارزی مصوبه حذف شد؟

مصوبه اصلی هیئت وزیران، که ۲۹ مهر ۱۴۰۵ تصویب شده بود، یک بند جنجالی هم داشت: تغییر نرخ ارز محاسباتی گمرک از حدود ۱۳۱ هزار تومان به نزدیک ۲۶۰ هزار تومان، هم‌سو با نرخ اعلامی بانک مرکزی. این تغییر عملاً ارزش گمرکی خیلی از کالاها از جمله خودرو را نزدیک به دو برابر می‌کرد.

پس از آنکه این بند با واکنش‌هایی درباره اثر تورمی‌اش همراه شد، بخشنامه تازه فقط به ضمانت گمرکی خودرو و دیگر کالاها پرداخته و بخش نرخ ارز را کنار گذاشته است. این یعنی فعلاً نرخ ارز محاسباتی گمرک همان نرخ قبلی باقی مانده و خودروهای وارداتی گران‌تر از این مسیر نشده‌اند.

بر اساس همان مصوبه هیئت وزیران، درآمد حاصل از افزایش حقوق ورودی خودرو (که در مصوبه‌ای جداگانه حداقل ۱۰۰ درصد تعیین شده) قرار است تا سقف مشخصی صرف افزایش اعتبار کالابرگ شود. این یعنی سیاست‌های گمرکی خودرو این روزها در یک بسته به هم مرتبط دیده می‌شوند: از یک‌سو تعرفه بالاتر، از سوی دیگر تسهیل نقدینگی واردکننده با ضمانت گمرکی خودرو، و در پس همه این‌ها، منابعی که قرار است به کالابرگ خانوارها برسد. برای خریدار نهایی، این پیوستگی یعنی هر تغییر در یک بخش می‌تواند روی بخش‌های دیگر هم اثر بگذارد.

برای خریدارانی که می‌خواهند بدانند هزینه نهایی ترخیص یک خودروی مشخص با این قواعد چقدر می‌شود، بهتر است پیش از واریز هر وجهی با کارشناسان پیشراه تماس بگیرند تا صورت‌حساب گمرکی را دقیق محاسبه کنند. برای آشنایی با پیش‌زمینه تعرفه‌های امسال، مطلب تعرفه واردات خودرو ۱۴۰۵؛ حداقل ۱۰۰ درصد و تعرفه واردات خودروی کارکرده چقدر است؟ هم مفید است.

این خبر برای خریدار چه معنایی دارد؟

• ترخیص گیر نمی‌کند، اما تسویه نهایی عقب نمی‌افتد. ضمانت گمرکی خودرو فقط زمان پرداخت را عقب می‌اندازد، نه مبلغ را. اگر واردکننده یا نمایندگی خودرویی که مدنظرتان است از این فرصت استفاده کند، ممکن است تحویل سریع‌تر شود، اما هزینه نهایی همان است که بود.
• نرخ ارز گمرکی فعلاً ثابت ماند. چون بند دوبرابر شدن نرخ ارز اجرا نشده، قیمت تمام‌شده خودروهایی که این روزها ترخیص می‌شوند نسبت به هفته‌های پیش جهش ناگهانی نداشته است؛ مدل‌هایی مثل رنو کولیوس LE Leather هنوز با همان مبنای قبلی محاسبه می‌شوند.
• دو ماه فرصت، دو ماه ابهام هم هست. چون این بخشنامه موقت است، تصمیم نهایی درباره نرخ ارز گمرکی هنوز باز است. اگر خریدی را به امید ثبات قیمت به تعویق انداخته‌اید، بهتر است زمان‌بندی را با یک کارشناس وارداتی مرور کنید.
• واردکننده‌های کوچک‌تر هم می‌توانند نفس بکشند. امکان ارائه ضمانت گمرکی خودرو به‌جای نقد، برای واردکننده‌هایی که نقدینگی محدودتری دارند، فرصت بهتری برای ترخیص به‌موقع محموله‌ها فراهم می‌کند؛ این می‌تواند روی زمان تحویل خودروهایی مثل میتسوبیشی اوتلندر هم اثر بگذارد.

اگر برای خرید خودروی وارداتی برنامه دارید و می‌خواهید بدانید این تغییرات چه تأثیری روی قیمت نهایی خودروی مدنظرتان می‌گذارد، همین حالا با کارشناسان پیشراه مشورت کنید تا بهترین زمان خرید را از دست ندهید.

چرا این تغییر برای خریدار خودرو مهم‌تر از یک خبر گمرکی ساده است؟

خیلی از خریداران فکر می‌کنند مسائل گمرکی فقط به واردکننده مربوط است، اما ضمانت گمرکی خودرو مستقیم روی زمان‌بندی تحویل اثر می‌گذارد. وقتی واردکننده‌ای مجبور باشد همه مالیات و عوارض را نقد و فوری بپردازد، معمولاً محموله‌ها را دسته‌دسته و با فاصله ترخیص می‌کند تا نقدینگی‌اش کم نیاورد. با امکان ارائه ضمانت‌نامه به‌جای نقد، بخشی از همین فشار نقدینگی کم می‌شود و احتمال ترخیص یکپارچه و سریع‌تر محموله‌ها بیشتر است.

این موضوع برای خودروهایی که تیراژ محدودی وارد می‌شوند یا تحویل‌شان قبلاً با تأخیر همراه بوده، اهمیت بیشتری دارد. اگر چند هفته است منتظر یک مدل مشخص هستید و نگران زمان تحویل‌اید، بهترین کار این است که وضعیت دقیق ترخیص همان مدل را از نمایندگی یا واردکننده بپرسید؛ کارشناسان پیشراه می‌توانند در این استعلام و برآورد زمان واقعی تحویل کمک‌تان کنند.

سوالات متداول

منابع

1. تسنیم — «ابلاغ اخذ ضمانت‌نامه مالیات ارزش افزوده درگمرک؛ تبصره جنجالی ارزی حذف شد» — ۱۰ آبان ۱۴۰۵
2. دنیای اقتصاد — «تمدید دوماهه مهلت ارائه ضمانت‌نامه مالیات و عوارض گمرکی» — ۱۱ آبان ۱۴۰۵